Share
Voorvertoning
Lees de nieuwsbrief van RES Twente
 ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌
Nieuwsbrief januari 2021
Datum of subtitel
Belangrijkste feiten RES Twente 1.0
op een rijtje


 
Binnen het proces van de RES Twente willen we bijdragen aan het Nationale Klimaatakkoord (d.d. 28 juni 2019). De klimaatdoelen zijn een doorvertaling van de internationale afspraken uit het Klimaatakkoord van Parijs (2015). Stip op de horizon is om in 2050 energieneutraal te zijn. Dit willen we stapsgewijs realiseren door in 2030 50% van ons huidige elektriciteitsverbruik duurzaam op te wekken en te zorgen dat gebouwen zonder fossiele brandstoffen worden verwarmd (aardgasvrij). Een flinke klus, die we alleen kunnen realiseren als we samen de stap maken. En een opgave die veel reacties en vragen oproept, want waarom zijn windturbines van belang en hoe kunnen we zorgen dat het verwarmen van de woningen in de toekomst ook haalbaar en betaalbaar blijft voor onze inwoners? In deze nieuwsbrief gaan we in op de vragen die leven en willen we u inzicht geven in waar we naar toewerken: de oplevering van de RES Twente 1.0.

 
Onze opgave RES Twente 1.0: wat wel en wat niet?

Twente moet net als de andere regio’s in Nederland bijdragen aan de landelijke klimaatdoelen. Dat doen we door 50% van ons huidige elektriciteitsverbruik duurzaam op te wekken en te zorgen dat gebouwen zonder fossiele brandstoffen worden verwarmd (aardgasvrij). Vanuit het Nationaal Programma RES zijn uitgangspunten meegegeven waar we rekening mee moeten houden. Zo kijken we naar oplossingen voor 2030 waar we invloed op hebben én we kijken naar de mogelijkheden binnen onze regio. Voor de duurzame opwek van elektriciteit kijken we naar wind- en zonne-energie. Voor de warmteopgave verbinden we bestaande warmtenetten om voor het stedelijk gebied een regionaal warmtenet te realiseren en we onderzoeken de mogelijkheden voor een biogasnet/groengasnet voor het verwarmen van gebouwen in plattelandsgemeenten, het buitengebied en andere gebouwen die niet op een betaalbare wijze all-electric verwarmd kunnen worden.

Ontwikkelingen rondom kernenergie, aquathermie, geothermie en waterstofzijn belangrijk om in de toekomst te benutten en houden we dan ook nauwlettend in de gaten. We agenderen deze ontwikkelingen voor het vervolg op de RES Twente 1.0. Daar waar we met deze ontwikkelingen een start kunnen maken (waterstof en aquathermie bijvoorbeeld) gaan we dit ook doen. Kernenergie blijft voor nu buiten beschouwing, omdat dit om landelijke afwegingen vraagt.

 
 
Invulling afwegingskader: Verschillende perspectieven komen samen

We werken van grof naar fijn. In de concept RES Twente hebben onze partners een grove inventarisatie gemaakt en zo de (on)mogelijkheden in kaart gebracht voor het opwekken van duurzame energie en het ontwikkelen van een warmteregio Twente. Momenteel vindt lokaal en regionaal afstemming plaats met de omgeving om te komen tot een concreet voorstel in de vorm van de RES Twente 1.0 met onder meer vastgestelde zoekgebieden (mogelijke locaties voor grootschalige opwek), invulling van 50% lokaal eigendom en de mogelijkheden voor nieuwe verdienmodellen (wat levert het op voor de omgeving).

Samen met inwoners, Lokale Energie Initiatieven (LEI) en andere lokale initiatiefnemers moeten we een goede balans vinden tussen de elektriciteit én warmte die we in de toekomst nodig hebben en hoe we die energie op kunnen wekken. Daarvoor is (gemeente)grensoverschrijdende samenwerking nodig. Bovendien houden we rekening met de mogelijkheden van het landschap en leggen verbinding met andere verduurzamingsopgaven en opgaven die invloed hebben op de ruimtelijke kwaliteit (integrale aanpak). Samen geven we invulling aan de hoekpunten van het afwegingskader (bod, ruimtelijke kwaliteit, systeem efficiëntie en maatschappelijke acceptatie) en brengen we verschillende belangen en perspectieven bijeen.

 
Duurzame opwek elektriciteit

We hebben gezamenlijk afgesproken dat we 1,5 TWh in 2030 duurzaam willen opwekken. Daar draagt iedere partner naar vermogen een steentje aan bij. Bovendien kijken we hoe we kunnen zorgen dat de energievoorziening haalbaar en betaalbaar is. Daarvoor is (gemeente)grensoverschrijdende samenwerking nodig en mogelijk ook het combineren van doelen voor grondgebruik. In totaal gaat het om:
  • 53 windturbines (571 GWh)
  • 580 ha zonnevelden (502 Gwh)
  • 328 ha zon op dak (285 GWh)
  • 12 dorpsmolens (20 GWh)

Twence draagt ook bij aan de doelstelling (42 GWh). In 2030 willen de gemeenten en Twence in totaal 1358 GWh (=1,358 TWh) aan duurzame energie opwekken. Om aan 1500 GWh te voldoen zal nog 142 GWh gevonden moeten worden. 142 GWh komt overeen met circa 14 windturbines van 3 MW.

In de RES Twente 1.0 leggen we de zoekgebieden voor duurzame opwek van elektriciteit en de beoogde mix van wind- en zonne-energie vast. Daarbij is het van belang om te weten, dat:
  • Zon op dak (> 300 vierkante meter) onze eerste voorkeur heeft, maar alleen met zon op dak kunnen we onze doelen niet halen.
  • Wind levert meer rendement dan zonne-energie. Bovendien neemt een windturbine minder ruimte in beslag dan zonnevelden. Zo levert 1 windturbine hetzelfde op als circa 8 tot 15 hectare zonnevelden (afhankelijk van de hoogte en het vermogen van de windturbine).
    Windturbines zijn veel zichtbaarder in het landschap (ook van ver) en dat roept reacties op in de omgeving. Wij houden rekening met behoud van de landschappelijke kwaliteit. In het proces is veel aandacht voor landschappelijke inpassing, zowel bij zonnevelden als windturbines. Het advies van HNS landschapsarchitecten gebruiken we als leidraad. Dit is ook de basis voor behoud van ruimtelijke kwaliteit in de omgevingsvisie van de Provincie Overijssel.
  • Windturbines zijn veel zichtbaarder in het landschap (ook van ver) en dat roept reacties op in de omgeving. Wij houden rekening met behoud van de landschappelijke kwaliteit. In het proces is veel aandacht voor landschappelijke inpassing, zowel bij zonnevelden als windturbines. Het advies van HNS landschapsarchitecten gebruiken we als leidraad. Dit is ook de basis voor behoud van ruimtelijke kwaliteit in de omgevingsvisie van de Provincie Overijssel.
  • Vanuit kosteneffectiviteit en systeemefficiëntie is het van belang om rekening te houden met de mogelijkheden om aan- en afvoer aan te sluiten op het net. Als grootschalige opwek van wind- en zonne-energie geclusterd wordt en nabij een redelijke afstand van een netwerkstation wordt ontwikkeld, dan is het mogelijk om extra te investeren, omdat de opwek rendabel is. Kleinschalige en versnipperde opwek is niet wenselijk vanuit de ruimtelijke kwaliteit, maar ook niet voor een haalbaar en betaalbaar energienetwerk.
  • Bij het vinden van de zoeklocaties voor windturbines houden we rekening met de afstand tot de bebouwde kom. Hiervoor volgen we de landelijke normen.
  • Verder onderzoeken we de mogelijkheden om de infrastructuur langs snelwegen, waterwegen en spoorlijnen te benutten als zoeklocaties voor zon en wind. Hiervoor is veel draagvlak in de samenleving.
 
 
Duurzame opwek warmte

De RES Twente 1.0 is meer dan alleen de duurzame opwek van elektriciteit, het gaat ook om de ontwikkeling als significante warmteregio. Voor de RES Twente 1.0 inventariseren we de warmtevraag en het warmte-aanbod (warmtebronnen) in Twente. Ook brengen we in kaart met welke wijken gestart wordt om voor 2030 gebouwen en woningen op een haalbare en betaalbare wijze duurzaam te verwarmen met de beschikbare warmtebronnen. Dus zonder fossiele brandstoffen. De gemeenten stellen daarvoor een Transitievisie Warmte op voor 2022 om stapsgewijs de wijken aardgasvrij te maken. Voor iedere wijk komt er een wijkuitvoeringsplan waar de definitieve keuze wordt gemaakt voor het alternatief voor aardgas. 

Via de Regionale Structuur Warmte vindt afstemming plaats over de inzet van duurzame warmtebronnen. Het tijdspad van de Transitievisie Warmte loopt echter niet gelijk aan die van de RES Twente. De RES Twente 1.0 geeft daarom nog geen volledig beeld over de verdeling van de duurzame bronnen en de warmtevraag in de wijken. In de RES 2.0 en de RES-sen die daar op wordt een totaalbeeld gegeven.

Duurzame opwek elektriciteit en de warmtetransitie zijn niet los van elkaar te zien. Twente heeft unieke kansen om een warmteregio te ontwikkelen. Door het benutten van de beschikbare warmtebronnen, is minder elektriciteit nodig om woningen en bedrijven te verwarmen. Sterker nog, zonder warmtenetten en opwek van biogas voor de gebouwde omgeving is er meer duurzame opwek van elektriciteit nodig. En dat is niet mogelijk vanwege het kleinschalige Twentse landschap. Daarom moet er maximaal worden ingezet op het benutten van de beschikbare duurzame warmtebronnen om wijken haalbaar en betaalbaar aardgasvrij te verwarmen.

Vanuit de RES Twente willen we de bestaande warmtenetten verbinden met een regionale warmte-infrastructuur. Daarmee ontwikkelen we een regionaal stedelijk warmtenet. Voor het buitengebied onderzoeken we de mogelijkheden ten aanzien van biogas en biomassa. Overigens is het niet mogelijk om biogas en biomassa in te zetten om invulling te geven aan de opgave voor elektriciteit vanuit de RES Twente. Voor warmte-opwek en elektriciteitsopwek zijn er ambities. Met het oog op toekomstig verbruik is het van belang om op beide ontwikkelingen voortuitgang te boeken.

 
 
Gemeentegrensoverschrijdende samenwerking en integrale aanpak

We kunnen alleen onze ambities realiseren als we het samen doen. Dat wil zeggen: Overheid, energieleveranciers, maar ook inwoners, ondernemers, belangenorganisaties, lokale initiatiefnemers en andere betrokkenen maken ‘Samen de stap’ om bij te dragen aan het klimaatakkoord. Bovendien is de energieopgave niet de enige opgave die vraagt om ruimte en beschikbaarheid van gronden. Ook andere (verduurzamings)opgaven moeten gerealiseerd worden. Door opgaven te combineren en te kiezen voor integrale aanpak, ontstaan nieuwe koppelkansen en verdienmodellen.

Verder is het van belang om over de gemeentegrenzen of zelfs over de landsgrens heen te kijken. Afstemming met de buurgemeenten is van belang, om invulling te geven aan de grensgebieden. In verschillende situaties is het mogelijk om gezamenlijk op te trekken en samen tot een betere en efficiëntere oplossing te komen. Samen kunnen we concentratiegebieden beter vormgeven en versnippering tegen gaan. Ook is het van belang om buurgemeenten te informeren over ontwikkelingen binnen de eigen gemeente, omdat bijvoorbeeld windenergie ook zichtbaar is over de grenzen van de gemeenten.

Gemeentegrensoverschrijdende samenwerking is niet altijd gemakkelijk, omdat iedere gemeente een eigen tempo volgt in de inspraak en de besluitvorming, maar uiteindelijk levert het voor de RES Twente 1.0 een beter eindresultaat op en zorgt de samenwerking dat de partners leren van elkaar.

 
 
Maatschappelijke acceptatie en Lokaal eigendom

Maatschappelijke acceptatie binnen de RES Twente willen we realiseren door de samenleving goed te informeren en betrekken. Dat doen we via lokale en regionale participatieprocessen. Hierbij hebben we aandacht voor de volksvertegenwoordigers die uiteindelijk een beslissing moeten nemen, belangenbehartigers en natuurlijk de inwoners, ondernemers en jongeren. De RES Twente faciliteert en verbindt om dit proces goed te laten verlopen. We werken hiervoor samen met de partners van de RES Twente, maar ook de Initiatiefgroep RES Twente, Lokale Energie Initiatieven Twente en de Jong RES Twente. We proberen via bijeenkomsten, webinars, de website, nieuwsbrieven en social media geïnteresseerden zo goed mogelijk te informeren en betrekken. Bovendien proberen we het proces zo in te richten dat u kunt leren van elkaar.

De lokale participatie kan per gemeente verschillen. Het verschilt per gemeente in welke mate de omgeving wordt betrokken bij de beleidsvorming, het vinden van de zoeklocaties en/of uitvoering van projecten. Vanuit het Nationaal Programma RES en de RES Twente is de verwachting dat lokaal eigendom bij kan dragen aan de maatschappelijke acceptatie. Onder de noemer ‘niet alleen de lasten, maar ook de lusten’ geven gemeenten zelf invulling aan gewenste ambitie van 50% lokaal eigendom bij energieprojecten. Zo zijn er gemeenten die werken met een gebiedsfonds, anderen investeren in gemeenschappelijk vastgoed of laten inwoners mede investeren (en dus ook profiteren!) in de energieprojecten. Over de wijze waarop dit wordt vormgegeven is inspraak mogelijk en kunnen de Lokale Energie Initiatieven een belangrijke rol spelen. Vanuit de RES organisaties ondersteunen we de vormgeving van lokaal eigendom door kennis uit te wisselen en het netwerk te versterken.

 
 
Gemeentegrensoverschrijdende samenwerking en integrale aanpak

Het gezamenlijk voorstel voor de RES Twente 1.0 moeten we 1 juli 2021 opleveren aan het Nationaal Programma RES. Uiteindelijk stellen de volksvertegenwoordigers de RES Twente 1.0 vast. Dat zijn de betreffende gemeenteraden, Algemeen Bestuur waterschappen en Provinciale Staten (PS).

Startpunt in dit proces is de Startnota RES Twente voor de RES Twente. Deze is vastgesteld door gemeenteraden, leden van het Algemeen Bestuur van het waterschap en Provinciale Staten. Vervolgens is de concept RES Twente 1 juni 2020 opgeleverd aan het Nationaal Programma RES. Hierin hebben de partners van de RES Twente op basis van een ruwe inschatting hun ambities kenbaar gemaakt.

In de periode van juni 2020 tot maart 2021 staat het informeren en betrekken van de samenleving centraal. Dit vindt op lokaal en regionaal plaats. Zo worden standpunten geïnventariseerd via inwonersenquêtes over duurzaamheid en bijeenkomsten georganiseerd, nieuwsbrieven en artikelen gepubliceerd om het kennisniveau te verhogen. In deze periode vormen de meeste gemeenten hun energievisies en ontwikkelen zij beleid op het gebied van wind- en zonne-energie. Iedere gemeente moet uiterlijk eind 2021 de Transitievisie Warmte vaststellen.

Begin maart 2021 wordt de ontwerpversie van de RES Twente 1.0 vastgesteld en voorgelegd ter besluitvorming aan de Colleges B&W, het Dagelijks Bestuur van het waterschap en de Gedeputeerde Staten. Na vaststelling door deze besturen, zal de ontwerpversie in april ter beschikking worden gesteld voor opinievorming onder de volksvertegenwoordigers. Na verwerking van eventuele wensen en bedenkingen wordt een definitief ontwerp voorgelegd ter besluitvorming aan de volksvertegenwoordigers in mei en juni en per 1 juli 2021 worden opgeleverd aan het Nationaal Programma RES.

Na oplevering wordt de RES Twente iedere twee jaar geactualiseerd.

 
 
Wilt u mee denken?

Op 28 januari as vindt een regionale werksessie plaats, waarbij we verschillende perspectieven samen willen brengen en een verdiepingsslag maken op de invulling van de hoekpunten van het afwegingskader.

Wilt u zich aanmelden voor deze werksessie of wilt u graag in gesprek over de RES Twente? Laat het weten via energiestrategie@regiotwente.nl. Wij koppelen u graag aan juiste de contactpersonen.

De komende maanden wordt op veel plaatsen in Twente het gesprek gevoerd over de concrete invulling van de energieopgave. We houden u graag op de hoogte van de ontwikkelingen op regionaal niveau en in de Twentse gemeenten.

Stuur deze nieuwsbrief door aan andere geïnteresseerden, zoals lokale initiatiefnemers en
meld u aan voor deze nieuwsbrief. Of volg ons via:

 
 


Email Marketing door ActiveCampaign